Internasjonale nyheter

Measuring Up: Impact Factors Do Not Reflect Article Citation Rates

Plos -

This special blog post is co-authored by PLOS Executive Editor Véronique Kiermer, Université de Montréal Associate Professor of Information Science Vincent Larivière and PLOS Advocacy Director Catriona MacCallum. It accompanies the posting on BioRxiv of a research paper on citation distributions.

Journal-level metrics, the Journal Impact Factor (JIF) being chief among them, do not appropriately reflect the impact or influence of individual articles—a truism perennially repeated by bibliometricians, journal editors and research administrators alike. Yet, many researchers and research assessment panels continue to rely on this erroneous proxy of research – and researcher – quality to inform funding, hiring and promotion decisions.

In strong support for the shedding of this misguided habit, seven journal representatives and two independent researchers – including the three authors of this post – came together to add voice to the rising opposition to journal-level metrics as a measure of an individual’s scientific worth. The result is a collaborative article from Université de Montréal, Imperial College London, PLOS, eLife, EMBO Journal, The Royal Society, Nature and Science, posted on BioRxiv this week. Using a diverse selection of our own journals, we provide data illustrating why no article can be judged on the basis of the Impact Factor of the journal in which it is published.

The article presents frequency plots – citation distributions – of 11 journals (including PLOS Biology, PLOS Genetics and PLOS ONE) that range in their Impact Factor from less than three to more than 30 (the analysis covers the same period as the 2015 Impact Factor calculation.) Despite the differences in Impact Factors, the similarities between distributions are striking: all distributions are left-skewed (a majority of articles with fewer citations than indicated by the JIF) and span several orders of magnitude. The most important observation, however, is the substantial overlap between the journal distributions. Essentially, two articles published in journals with widely divergent Impact Factors may very well have the same number of citations.

Share and share alike

By publishing this data, we hope to strengthen a call for action originally voiced by Stephen Curry, one of the authors, and to encourage other journals to follow suit. In the spirit of this call we present below the plots for all seven PLOS journals [see Fig. 1]. Needless to say, there are no surprises. Despite widely different volumes, all distributions show a marked skew to the left (low citations) with a long tail expanding to the right (high citations)—a pattern obscured by use of the JIF.


Fig. 1: Citation Distributions of the PLOS Journals. Citations are to ‘citable documents’ (as classified by Thomson Reuters), which include standard research articles and reviews; distributions contain citations accumulated in 2015 to citable documents published in 2013 and 2014. Data was extracted using the “Purchased Database Method” detailed in the V. Larivière et. al. BioRxiv article. To facilitate direct comparison, distributions are plotted with the same range of citations (0-100) in each plot; articles with more than 100 citations are shown as a single bar at the right of each plot. Copyright held by Thomson Reuters prohibits publication of the raw data but aggregated data behind the graphs is available on Figshare.


We do not deny there are differences among journals, which reflect the different article types, editorial criteria, scope and volume of each publication. These effects are notable, for instance, when considering PLOS ONE—where articles are selected on the basis of being technically sound and robustly reported rather than on perceived impact or general interest. Such criteria enable the publication of small studies or those with negative, null or inconclusive results, which might not garner many citations but are crucial in mitigating against publication bias. The journal scope comprises disciplines with different citation habits and niche areas of research as well as social sciences, where citation rates are typically lower. And since volume of publication is not artificially limited, these factors provide an explanation for the relatively higher number of articles with few or zero citations (a similar explanation can account for the distribution of citations in Scientific Reports). This does not mean that PLOS ONE (or Scientific Reports) does not publish many highly-cited articles. To the contrary, a 2013 study indicated that PLOS ONE publishes its fair share of the top cited papers in the literature (relative to the number of papers it publishes). In the 2015 distributions, the volume of papers making up the high-citation tail of the PLOS ONE distribution is again substantial.

The sway of influence

What motivates our initiative to raise awareness is that despite calls to the contrary, the JIF remains a prevalent tool in evaluating scientists. Often it comes down to convenience, lack of time and appropriate alternatives, but it is also a question of culture. The misuse of the Impact Factor has become institutionalized in the research assessment methods of many universities and national evaluation panels, leading to a perverse incentive system.

For researchers, the career advancement and reputational reward of ‘aiming high’ when choosing a journal is too great to ignore, even when the consequences are to work one’s way down the Impact Factor ladder one step at a time, rejection after rejection. This sequential submission pattern not only puts an enormous burden on journal editors and reviewers, it also causes unnecessary and unacceptable delays in making results available to the wider scientific community and the public. Worse are the stories of researchers who feel compelled to alter their experimental or analytical approach to make the manuscript more attractive to one journal or another. The profound consequences are manifest in other ways—a strong disincentive to pursue risky and lengthy research programs, to publish negative results or to pursue multidisciplinary research. They also provide a potent motive to flood fields that are already over-crowded and entrench a hypercompetitive system that increasingly disadvantages graduate students and early career researchers.

Action in process

There is no escaping the fact that a paper can only be properly evaluated by reading it. However, there are tools to help filter the scientific literature for reach and impact that an article might have, and not just within the scholarly research community. Several platforms offer article-level metrics, including PLOS’ own ALM service, which provides citations and other indicators of readership and social attention. The open source software Lagotto powering PLOS ALMs underpins Crossref’s Event Tracker to capture a range of usage activity linked to any digital object identifier, including datasets.

No single metric, however, can accurately reflect the diverse impact of different research outputs (as clearly laid out in the Metric Tide report and the Leiden Manifesto for research metrics). Ultimately, the scientific community needs a better means of capturing and communicating the assessment of validity, reliability, significance and quality that takes place over time, when experts engage deeply with and build upon the results of their peers.

We also need more granular and robust ways of describing and assigning credit to the myriad different contributions of individual researchers to articles, data, software, research projects, peer review and mentoring students. Towards this aim, PLOS and other publishers are starting to require that authors register for an ORCID ID, and are introducing the CRediT taxonomy to recognize the individual contributions of authors to an article. In the EU, Science Europe has just issued a report on how to evaluate multidisciplinary research that includes a recommendation for funders to evaluate applicants on a range of outputs, rather than just on publication record.

These are all welcome steps but ultimately, the culture will only change when the institutions responsible for overseeing the assessment of researchers and those who constitute the evaluation panels take active steps to change how they assess scientists.

Meanwhile, the message from journal editors and publishers that show their citation distributions is clear: we select and publish diverse articles that attract a wide range of citations, and no article can be adequately judged by the single value of the Impact Factor of the journal in which it is published.


Image Credit: Gerd Altman,


Blokowanie stron internetowych a hazard – stanowisko Centrum Cyfrowego

European Open EDU Policy Project -

Nie tak dawno, 2 lipca, nowa ustawa antyterrorystyczna z przepisami zezwalającymi na blokowanie stron internetowych weszła w życie, a już kolejne ministerstwo pracuje nad tym, by blokowanie internetu stało się powszechną praktyką. Tym razem Ministerstwo Finansów przedstawiło pomysł na zmiany w ustawie o grach hazardowych.


Centrum Cyfrowe przedstawiło opinię w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych i innych ustaw (dotyczy projektu z 23 maja 2016) – dokument dostępny w formacie PDF., CC-BY

We współczesnym świecie interes publiczny taki jak ograniczenie dostępu do nielegalnych usług hazardowych, musi być ważony wraz z innymi wartościami: wolnością słowa, domniemaniem niewinności, prawem do sądu oraz swobodą prowadzenia działalności gospodarczej. Mechanizm blokowania danych w internecie nie polega na usunięciu treści, a blokowaniu dostępu do nich poprzez filtrowanie zapytań o dostęp do danego adresu internetowego. Wprowadzenie takiego mechanizmu w przypadku jednego rodzaju danych, dodatkowo bez efektywnej kontroli sądowej, może skutkować chęcią blokowania różnych innych treści, także związanych z działalnością strażniczą czy aktywnością obywatelską polegającą na wyrażaniu sprzeciwu w debacie publicznej. Przepisy te tworzą podwaliny dla  cenzury prewencyjnej i będą miały negatywny wpływ na rozwój społeczeństwa informacyjnego.

Projekt zmieniający ustawę o grach hazardowych przewiduje utworzenie „rejestru niedozwolonych stron”. Mają do niego być wpisywane „adresy elektroniczne pozwalające na identyfikację stron internetowych lub innych usług zawierających treści umożliwiające urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia udzielonego zgodnie z przepisami ustawy lub uczestniczenie w tych grach”. Sam wpis do rejestru będzie dokonywany przez Ministra Finansów, a przedsiębiorcy telekomunikacyjni będą mieli obowiązek blokowania dostępu do wszystkich umieszczonym tam stron. Raz na pół roku szef resortu finansów będzie zobowiązany wysyłać do Sądu Okręgowego w Warszawie sprawozdanie wskazujące, jakie strony wpisano do rejestru i dlaczego.

Pragniemy również wyrazić nasz sprzeciw w związku z trybem prac nad ustawą. Rejestr niedozwolonych stron dotyczy tak istotnych praw jednostki, jak gwarantowane przez Konstytucję RP wolność wyrażania poglądów i pozyskiwania informacji (art. 54) i prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45).


Cyfryzacja polskiej edukacji – raport

European Open EDU Policy Project -

W debatach o wykorzystaniu technologii cyfrowych w edukacji często brak całościowej wizji. Działania skupiają się więc na jednym tylko rodzaju interwencji. Najczęściej jest to zakup sprzętu, choć także projekty dotyczące kompetencji nauczycieli czy zasobów edukacyjnych nie opierają się na szerszej wizji zmian.

Prezentujemy raport „Cyfryzacja polskiej edukacji”, który jest propozycją takiej całościowej wizji. Obejmuje cztery kluczowe obszary związane z technologiami cyfrowymi w szkole: infrastrukturę, sprzęt, zasoby edukacyjne i kompetencje nauczycieli. Nadrzędnym celem jest przy tym rozwój i dobro ucznia oraz nauczyciela, a nie samo wdrożenie technologii w szkołach.

Odpowiednio wprowadzane technologie cyfrowe mogą umożliwić osiągnięcie lepszych wyników edukacyjnych i poprawić efektywność procesu edukacyjnego. Przyczyniają się do uzyskania satysfakcjonującego wyniku pracy pedagogicznej w stosunku do poniesionych nakładów, zarówno na poziomie rozwiązań systemowych, jak i indywidualnych sukcesów ucznia, czy też satysfakcji nauczyciela z wykonywanej pracy.

W raporcie pokazujemy, jak szkoły mogą kompleksowo wykorzystać technologie do realizowania zdefiniowanych celów edukacyjnych. Mamy nadzieję, że będzie przydatny dla formułowania polityk i interwencji na poziomie lokalnym, regionalnym i narodowym.

Raport został opracowany na przełomie 2015 i 2016 roku przez prof. Marlenę Plebańską (Fundacja Edukacja na NOWO) oraz dr Alka Tarkowskiego (Centrum Cyfrowe), we współpracy z zespołem ekspertów środowiskowych pracujących pro bono:

  • Dariusz Andrzejewski, Samorządowa SP nr 6 im. Jana Pawła II we Wrześni
  • Magdalena Bogusławska
  • Piotr Dmochowski-Lipski, PCG
  • Marek Konieczniak , Vulcan
  • Krzysztof Kurowski, Poznańskie Centrum Superkomputerowo Sieciowe, PAN
  • Elżbieta Piotrowska-Gromniak, Stowarzyszenie Rodzice w Edukacji
  • Dariusz Stachecki, Gimnazjum im. Feliksa Szołdrskiego w Nowym Tomyślu
  • Kamil Śliwowski, Creative Commons Polska
  • Janusz Wierzbicki, OEIiZK

oraz w konsultacji z grupą ekspertów reprezentujących środowiska eduakcyjne, biznesowe i pozarządowe.

Jeśli chcesz podpisać się (indywidualnie lub jako instytucja) pod postulatami raportu napisz na, w temacie maila pisząc „Cyfryzacja edukacji”.

Pobierz raport (PDF).

Open Innovation and the Creation of Commons -

In March we hosted the second Institute for Open Leadership, and in our summary of the event we mentioned that the Institute fellows would be taking turns to write about their open policy projects. Below is a guest post by IOL Fellow Katja Mayer, a postdoctoral researcher in Science, Technology and Society at the University of Vienna.

IOL2 at work by Cable Green, CC BY 2.0

As a sociologist of science, I am interested in how scientific research, technological innovation, and society are linked together. I was always fascinated by the open source movement, and this fascination grew into a strong advocacy when I started to use free and open source software myself to collaborate with fellow scientists. When I first heard about the open science movement several years ago, I was immediately convinced that it not only makes an interesting object of research (I’m currently working on open research data practices), but also that I would like to help to spread open science practices to my communities. In addition to integrating open science related topics and methods into my teaching, I joined collective efforts to push for open science in national and European science and research policies. I am an active member of the open science workgroup of Open Knowledge Austria, and became a member of the Open Access Network Austria as a member of the steering group for implementing a national open access strategy.

Being able to join the Institute for Open Leadership in March 2016 boosted both my professional development and my confidence in working on a transition to open science. The wonderful feedback I got from this group of inspirational individuals from all over the world still resonates, and continually helps me to shape my vision for the project that I’ll start in September: Exploring best practice examples of Open Innovation and the creation of Commons.

IOL2 Fellows by bella_velo, CC BY 2.0

The idea for this project was developed in Cape Town as a reaction to European policy rhetoric at the time appropriating terms such as “open science” and “open innovation”. We heard pronouncements like, “Europe is not productive enough. In Europe we are not succeeding in transforming research into innovation. Our knowledge is commercialized elsewhere.” These and similar descriptions of Europe’s problematic standing with regard to innovation form the main narratives in policy strategy documents that suggest the solution lies in the “open”. In other words, open innovation and open science should help to create jobs, spur economic growth, and make Europe competitive in terms of the commercialization of knowledge production. What was so alarming in this rhetorical policy move was its monopolization of the term “open” and its one-eyed description of knowledge circulation and sharing. It is one-eyed because its focus rests on a specific economic theory of open innovation, rather than the diverse and longstanding types of openness already practiced by countless people around the globe.

It’s a worthwhile idea that we should enable broad access to knowledge by fostering a stronger culture of entrepreneurship that can lead to the development of new products and services. But this approach lacks an understanding of the potential interplay of traditional and alternative markets, and new and unusual forms of value creation beyond the typical exploitation of intellectual property rights. Also, this framework for “openness” remains vague in its description of the relationship between science and business, and in how collaboration could result in forms of value capture that benefits all relevant stakeholders, especially those who funded the research. Open licenses and open policies are only rarely mentioned. When they are, it’s only in the context of best practices of others such as the Gates Foundation (see i.e. Moedas 2016)

Cape Town present for IOL2 Fellows by tvol, CC BY 2.0

The objective of my open policy project is to crowdsource the collection of best practices of the creation of common goods and shared resources—beyond the one-eyed economic vision currently used to describe open innovation. I wish to investigate how such projects and models have created new markets and new opportunities. By end of September 2016 I will launch a website with a form to input basic information and media of open projects that would widen our understanding of what is possible in support of open innovation. Besides a database where such best practices are stored, I hope to create an interactive diagram with the help of other IOL participants. The diagram will depict selected open projects in relation to each other and across core characteristics of open innovation and the open movement. This way, politicians, administrators, and scientists can have a good sense of the existing open innovation ecosystem today. If you are interested in collaborating, please send me a short email at

“New knowledge is created through global collaborations involving thousands of people from across the world and from all walks of life.” – Commissioner Carlos Moedas, May 2015

Envisioning an interactive diagram as a tool for understanding the potential of the open innovation movement results from my wish to make it more coherently visible in teaching. To counter a uniform narrative of open innovation, it’s important to show the manifold dimensions of the open movement. Furthermore, I am particularly interested in the multiplicity of dimensions of openness, including which forms of openness are realized depending on the kind and scope of resources, projects, or works.

In his 2003 book Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology, Henry Chesbrough defined “open innovation” as innovation transcending the boundaries of the organization conducting it and hence as motor of productivity and growth. His notion of openness argues against the characterization that innovation is a linear process. Instead, open innovation introduces new forms of cross-sector and cross-organizational collaboration in knowledge production and design processes. (Note: We still see a linear innovation model today because of current measurement methods and statistical indicators. See Godin, 2006 for more).

Today, a broader conceptual framework for open innovation is embedded in an integrated approach to openness. It is a vital element of the open movement and should not be taken out of this context.

Graphic by Katja Mayer, CC BY 4.0

Open innovation is transcending the boundaries of traditional knowledge production and fosters cross-fertilization of knowledge. It can serve both as a trigger for change towards openness and a cross-connector of multiple segments of the open movement.

In an ideal interpretation of open innovation, we would follow the Open Definition, which means that anyone can freely access, use, modify, and share the content for any purpose (while preserving provenance and openness). But in practice, openness—in its many shades—cannot be reduced to a singular definition. However, we can emphasize its main characteristics:

The open movement rests on common principles such as sharing and collaboration, transparency and participation, quality improvement and enhancement of positive societal impact by co-created shared values. Its core focus is on the actors and communities of openness, their skills and their mind-sets, and their abilities to openly innovate. Without an open ecosystem comprising important elements such as open policies and open licenses, open education, open source, open standards, and open science, open innovation would not be possible. Although it can create and shape markets, fostering the diversity of open business models, open innovation is offering more than just economic impact: it has the potential for structural change in open societies (which goes far beyond the idea of rapid adoption of new technologies).

Similarly, the open science movement is based on the idea that scientific knowledge of all kinds should be openly shared as early as is practical in the research process. The future of scholarly communication – as envisioned by the Vienna Principles – is based on open access to scientific publications and research data. Even more radically, it calls for the participation of all relevant stakeholders in research design and evaluation. Open scientific methodology enables new forms of participation and interaction in order to build and maintain sustainable eco-systems for co-creation. In an innovation context, emphasis should not only be put on the traditional commercialization of research outcomes. Open innovation in science should enable new public spheres, the creation of common goods, and other benefits enabled by an information commons—as explored by Ostrom in her 1990 book Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action.

Open science and the knowledge commons are already highly impacting innovation in society through the development of initiatives such as the Human Genome Project. Collective efforts to study the Zika virus or the US presidential call for an open cancer research initiative will foster new forms of open knowledge production and dissemination, as will any science policy with a strong mandate for open access and open research data. I think it will be of utmost importance to make the case for multiple knowledge markets—where open knowledge practices and commercialization can work in tandem for the benefit of rights holders and the broader public. Therefore, policy urgently needs to address open licensing models. Open innovation should strive to achieve the synergy of commercial and alternative markets, and support new, participatory forms of knowledge production and dissemination. By collecting past and present best practices (and also failures) from the open movement, I hope we can come to a better understanding about open innovation in service of a collaborative and productive commons in the future.

Please join us in our effort to make the open innovation and open science multiple more visible by collecting infos on best practices. If you are interested please send a short notice to and you will receive updates about the project kickoff in September.

Katja Mayer 
Twitter: @katja_mat

Further reading:

Fecher, B., & Friesike, S. (2014). Open science: one term, five schools of thought. In Opening science (pp. 17-47). Springer International Publishing.

Chesbrough, H. (2003). Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology. Harvard Business School Press.

Godin, B. (2006). The Linear model of innovation the historical construction of an analytical framework. Science, Technology & Human Values, 31(6), 639-667.

Mayer, K. (2015). Open Science Policy Briefing. ERA Austria

Mayer, K. (2015). From Science 2.0 to Open Science: Turning rhetoric into action? STCSN-eLetter, 3(1).

Nielsen, M. (2011). Doing science in the open.

Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.

Have a look at the diagram by the P2P foundation:

The post Open Innovation and the Creation of Commons appeared first on Creative Commons blog.

Spotlight on Gage Skidmore, political photographer -

Gage Skidmore is a photographer and freelance graphic designer living in Phoenix, Arizona whose high-quality photos of politicians and pop culture have been featured in diverse publications including The Atlantic, MSNBC, Fox News, and The World. The ubiquity of Skidmore’s photos are a testament to his extraordinary success through open licensing.

The 22-year-old started taking photos in 2009 during Rand Paul’s Senate campaign, uploading all of his photos under a CC BY-SA license. Since then, he has accumulated over 1 million photo credits and 1.2 million views on his page. In addition to political photography, Skidmore has been the official photographer for a variety of events and publications, uploading over 45,000 photos to his Flickr account.

Skidmore answered questions over email from CC’s Eric Steuer, discussing his success as a photographer, passion for politics, and how the CC license fuels his work.

What was the first photo you made of a politician? What were the circumstances surrounding that shot?

The first ever political event I attended was an event in Louisville, Kentucky in November 2009, when I attended a healthcare town hall being hosted by the U.S. Senate campaign of then-ophthalmologist Rand Paul. I was a big supporter of his dad, Ron Paul, in his 2008 campaign, and at the time I lived in Indiana, so I was only a couple hours from Kentucky. Over the course of that year I decided to start documenting his campaign, mostly as a supporter, and attended a couple events a month. I uploaded all of these photos onto Flickr under a Creative Commons license for people to use.

Rand Paul at Volunteer Phone Bank, Manchester, NH, Photo by Gage Skidmore CC-BY-SA 2.0

How many political photos have you published since then? What is your typical process for getting these shots?

I’m not entirely sure on the exact amount. The two main things that I cover are politics and pop culture conventions like Comic Con. I’ve uploaded close to 45,000 photos, and most of them are probably politics related.

When did you decide to start using CC licenses to make your photos available to the world? And why did you make this decision?

I saw Creative Commons as a vehicle to help get my photos disseminated easily very early on. Through my involvement with projects like the Wikimedia Commons, I learned about Creative Commons licensing, and chose the license that I thought best fit my desire for my photos to be used in the proper manner. Attribution was very important to me, and still is.

Hillary Clinton with supporters, Photo by Gage Skidmore CC-BY-SA 2.0

Since then, your photos have been used in a variety of ways. Do you notice that they’re mostly used by media outlets? What other ways have you noticed people using your work?

My photos have been used by a lot of different websites, news sites, and sites like Wikipedia, and I’m very happy to see this. I really enjoy seeing my photos being used, especially if they comply with the CC-BY-SA license and attribute me.

Do people typically contact you to let you know they’ve used your work? Have there been any particularly interesting conversations (or stories or even commissions?) that have come out making your work available to the world?

I’ve had people email me just to make sure that I am attributed properly, or to ask permission to use my photos. I was involved with documenting the 2016 campaign, so I did have interactions with some of the campaigns who wanted to use my photos while also abiding by the photo license.
One misconception that a lot of people have asked me about is in regards to the main photo on Donald Trump’s website. It is one of my photos, and his campaign actually attributed me at the bottom of his website. Many people assumed from this that I was a supporter of his, or worked for him in some way, neither of which is true. The Trump campaign simply found my photo, used it on their website, and attributed me for my work.

Donald Trump Campaign Website Banner, Photo by Gage Skidmore CC-BY-SA 2.0

At CC, we’re specifically interested in how creators contribute to a culture of sharing and gratitude by making their work available under CC. What’s been your experience as someone who puts a lot of high value work out there under CC licenses? Do you find that people are grateful for your contributions?

I’ve had a great amount of positive reception from people thanking me for providing quality images of certain people over the years under a Creative Commons license. Wikimedia Commons is one such community that I believe truly embraces its contributors and tries to create a library of images that are Creative Commons or public domain. I’m very much glad to be a participant in this project.

Has the approach you employ helped create any opportunities that might not have been available to you otherwise?

Since I started I’ve had people recognize my name and actually get in contact with me to offer photography gigs, mostly in the Phoenix area where I live now. Getting my name out there helped people get a sense of my work, and that has translated into a lot of paid opportunities to be an official photographer for various events. Some of these include the Arizona Chamber of Commerce, Western Journalism, Conservative Review, Reason Magazine, the Mises Institute, Campaign for Liberty, the Iowa GOP, several different centers at Arizona State University, and some freelance work that has allowed me to photograph people like the President of the United States.

I’m always excited to see what presents itself day by day, and it really all goes back to my involvement with Creative Commons that first allowed me to get my name out there and break into a field that is constantly changing and evolving.

Bernie and Jane Sanders, Photo by Gage Skidmore CC by SA 2.0

The post Spotlight on Gage Skidmore, political photographer appeared first on Creative Commons blog.

Jak czytają Polacy? My wiemy!

European Open EDU Policy Project -

Pobierz:   Jak czytają Polacy – raport końcowy            Jak czytają Polacy – skrót raportu

Czy wiecie, jak czytają Polacy? Pewnie wiecie, że czytają mało. Albo, że nie czytają wcale. Albo, że tylko nieco ponad 1/3 z nas czyta więcej niż jedną książkę rocznie. Tyle mówią nam wyniki badań ilościowych prowadzonych przez Bibliotekę Narodową.

Ponieważ w Centrum Cyfrowym zawsze staramy się poznać, jak przebiegają różne procesy – szczególnie te związane z korzystaniem z technologii cyfrowych – przeprowadziliśmy badanie, które pozwoliło nam rozpoznać ziemię iście nieznaną, czyli udział tekstów elektronicznych w obszarze czytania dla przyjemności. Chcieliśmy w ten sposób rozpoznać, jak istnieją obok siebie media tradycyjne (w tym przede wszystkim książka drukowana) i nowe formy korzystania z treści kulturowych.

Było to badanie jakościowe, w skład którego weszły wywiady indywidualne z czytelnikami, wywiady grupowe z bibliotekarzami i badania dzienniczkowe. Do tego oczywiście solidna porcja przeglądu literatury i analiza dyskursu medialnego. I co mamy? Mamy raport, z którego można dowiedzieć się m. in., jak układa się aktywność czytelnicza w ciągu doby.

Jak pokazały nasze badania, poranek to czas silnego korzystania z serwisów społecznościowych – przede wszystkim na smartfonach – które są „trampoliną” przede wszystkim do artykułów i newsów. W ciągu dnia, gdy jesteśmy w biurze, aktywność czytelnicza prowadzona dla rozrywki odbywa się przede wszystkim z wykorzystaniem gazet, w tym wydań elektronicznych, czytanych głównie na komputerów stacjonarnych. Wieczór natomiast to czas książki drukowanej, z którą po prostu kładziemy się do łóżka.

Dowiedzieliśmy się też, że chętnie korzystamy z urządzeń elektronicznych, głownie tabletów, czytając w podróży. Oznacza to, że urządzenia mobilne mogą pełnić funkcję pocket booków, tak kiedyś popularnych.

Chcecie dowiedzieć się więcej? Na pewno chcecie!

Oto nasz raport i jego podsumowanie.


Możecie też posłuchać audycji w Radio dla Ciebie, w której dr hab. Małgorzata Kisilowska i dr Justyna Jasiewicz opowiadały o wynikach tego badania.


Raport powstał w ramach projektu „Zmiany kultury czytelniczej w Polsce w kontekście upowszechnienia e‑tekstów i urządzeń pozwalających z nich korzystać”, realizowanego z programu Obserwatorium Kultury 2015 Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przy wsparciu Fundacji Orange.






Pocztówka z konferencji „Cyfrowe wyzwania”

European Open EDU Policy Project -

W poniedziałek, 13 czerwca odbyła się 3. edycja konferencji „Cyfrowe wyzwania”. Tym razem jej tematem przewodnim były związki pomiędzy kompetencjami cyfrowymi oraz różnymi formami uczestnictwa w kulturze – zarówno w zakresie tworzenia treści kultury, jak również korzystania z nich. O naszych założeniach programowych konferencji można przeczytać na stronie jej dedykowanej.


Tu chcemy opowiedzieć, jak było. A było bardzo inspirująco. Konferencja zaczęła się od panelu dyskusyjnego poświęconego czytelnictwu Polaków, który poprzedziła prezentacja wyników ukończonego właśnie przez nas badania Jak czytają Polacy?. Wszystkich, którzy nie mogli wziąć udziału w konferencji zapraszamy na nasz kanał na YouTube, gdzie będzie można obejrzeć wystąpienia prelegentów. Więcej zdjęć.

Późniejsze obrady toczyły się w trzech sesjach. Pierwsza sesja pt. „Cyfrowe praktyki kulturalne” zdominowana była przez wystąpienia opisujące zachowania konsumentów różnych dóbr kultury zapośredniczane przez media cyfrowe. Tu można było wysłuchać prezentacji dr. Andriusa Suminasa, który mówił o czynnikach, jakie wpływają na wybór książek on-line, np. podczas zakupów w księgarniach internetowych.


Podczas drugiej sesji zatytułowanej „Przełączamy na cyfrową kulturę i sztukę – perspektywa pracowników i twórców kultury” można było wysłuchać wystąpienia Łukasza Maźnicy, który mówił o tym, jakie są bariery utrudniające korzystanie z cyfrowych zasobów instytucji kultury. Ostatnia sesja, „Uczymy (się) kompetencji cyfrowych”,  została poświęcona problematyce edukacji cyfrowej, zarówno dzieci, jak również użytkowników bibliotek akademickich oraz monografii naukowych, a więc studentów i badaczy.

Pokłosiem konferencji będzie tom tematyczny „Kultury Popularnej”, jednak na ten trzeba będzie poczekać najprawdopodobniej do końca roku.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Obserwatorium Kultury 2015, przy wsparciu Fundacji Orange, projekt pt. „Zmiany kultury czytelniczej w Polsce w kontekście upowszechnienia e-tekstów i urządzeń pozwalających z nich korzystać”.

New Chilean law would make it harder for authors to freely share audiovisual works -

2° Feria Tecnológica Audiovisual DuocUC by il_tommy, CC BY-NC-ND 2.0

In May we learned that Chile’s Chamber of Deputies approved an amendment to a bill that would create a new, unwaivable right of remuneration for authors of audiovisual works. The law would apply to all audiovisual works, even those published under open licenses. This would mean that audio and video creators are supposed to be compensated even if they do not wish to receive royalties. Creative Commons and CC Chile are concerned that the bill could create unnecessary complexity for authors who want to share their works under CC licenses.

Of course authors should be able to be paid for their work. But with over 1 billion CC licensed works on the web, we also know that many authors simply want to share their creativity freely under open terms to benefit the public. For example, educators and scholarly researchers create and share works primarily to advance education and to contribute to their field of study—not necessarily for financial remuneration.

All CC licensors permit their works to used for at least non-commercial purposes. When an author applies a Creative Commons licenses to her work, she grants to the public a worldwide, royalty-free license to use the work under certain terms. The license text specifically states, “To the extent possible, the Licensor waives any right to collect royalties from You for the exercise of the Licensed Rights, whether directly or through a collecting society under any voluntary or waivable statutory or compulsory licensing scheme. In all other cases the Licensor expressly reserves any right to collect such royalties.”

Creative Commons and CC Chile sent a letter [English] [Spanish] to the Senate Education and Culture Committee stating our opposition to the legislation. We respectfully requested that the Senate vote against the bill, or offer an amendment so that authors may continue to share audiovisual works under Creative Commons licenses without imposing an additional burden such as having to agree to an unwaivable right for remuneration.

The bill is moving through the senate committee, and you can take action now to tell Chilean lawmakers to keep open licensing options for video creators. 

The post New Chilean law would make it harder for authors to freely share audiovisual works appeared first on Creative Commons blog.

Kserokopia #38 (2-15 czerwca)

European Open EDU Policy Project -

W tym numerze Kserokopii piszemy o prawie pokrewnym wydawców, wyroku TSUE w sprawie prywatnego kopiowania, nowym raporcie Obserwatorium ds. naruszeń praw własności intelektualnej przy EUIPO oraz o tym, co oznacza w prawie unijnym prawo podawania do publicznej wiadomości. Polecamy również kampanię best case scenarios, wystąpienie RPO w sprawie zatrzymań komputerów, inicjatywę Open Music oraz tekst będący próbą odpowiedzi na pytanie, co sprawa że muzea są przyjazne użytkownikom.

Prawo pokrewne wydawców

Wczoraj upłynął termin na przedstawianie stanowisk w konstulacjach publicznych Komisji Europejskiej dotyczących prawa pokrewnego wydawców. Nasze stanowisko można znaleźć na blogu. W ostatnich dniach trwania konsultacji wiele osób zabrało głos na blogach Copyright UntangledKluwer Copyright,, na stronie Italian Academy of the Internet Code (IAIC), Techdirt, czy w artykule Tilla Kreutzera.


Best case scenarios

Trwa czerwcowa kampania Stowarzyszenia Communia, którego jesteśmy członkiem, prezentująca 4 najlepsze wyjątki prawa autorskiego, które ułatwiają  dostęp do kultury i edukacji obywatelom w całej Europie. Komisja Europejska powinna przyjrzeć się najlepszym praktykom stosowanym w państwach członkowskich i włączyć je do reformy na poziomie wspólnotowym. Do tej pory opublikowano analizy dotyczące wolności panoramy (Portugalia) i parodii (Francja).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o prywatnym kopiowaniu

System, w którym państwo wypłaca twórcom rekompensatę za prywatne kopiowanie, może być niezgodny z prawem UE. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C‑470/14. System opłaty reprograficznej pobieranej przy sprzedaży sprzętu wydaje się bezpieczniejszy, ale przy okazji tej sprawy rzecznik generalny Maciej Szpunar bardzo trafnie wskazał powody, które czynią ten system ułomnym. O wyroku pisze Dziennik InternautówIPKat.

Rzecznik Praw Obywatelskich o zatrzymywaniu sprzętu komputerowego

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił w sprawie zatrzymań komputerów w sprawach dotyczących naruszeń prawa autorskiego do Ministra Sprawiedliwości. RPO zauważył, że przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy powinno być dokonane z zachowaniem umiaru i poszanowania godności osób, których ta czynność dotyczy. Nośniki nie powinny być zatrzymywane na całe miesiące. Służby powinny zrobić sobie kopie danych i oddać sprzęt. Zatrzymywanie całego urządzenia jest często zbędne.


Wytwórnie muzyczne chcą stworzyć wspólną bazę uprawnionych z tytułu praw autorskich

Universal, Sony i Warner, wraz z innymi firmami takimi jak Spotify, postanowiły stworzyć wspólną bazę uprawnionych z tytułu praw autorskich Open Music Initiative. Rozwiązanie to ma usprawnić ustalanie podmiotów uprawnionych do danego utworu, a także dystrybucję tantiem.


Inspiracja czy plagiat?

W Los Angeles ruszył proces, w którym sąd ma zdecydować czy utwór Led Zeppelin “Stairway to Heaven”  to plagiat pisenki Randy’ego Wolfe’go  “Taurus”. Po raz kolejny sąd będzie musiał zadecydować o granicach pomiędzy inspiracją a plagiatem – Wolfe twierdzi, że początek słynnej ballady łudząco przypomina jego utwór.

Zdjęcie katastrofy sterowca Hindenburga wykorzystane na okładce debiutanckiego albumu Led Zeppelin, domena publiczna


“Utracona sprzedaż” na rynku muzycznym

Obserwatorium ds. naruszeń praw własności intelektualnej przy EUIPO wydał raport dotyczący “utraconej sprzedaży” z powodu naruszeń prawa autorskiego na rynku muzycznym The economic cost of IPR infringement in the recorded music industry. Z raportu wynika, iż wartość hipotetycznej utraconej sprzedaży wyniosła 170 mln euro (5,2% wartości sprzedaży), jednak ze względu na złożoność zjawisk związanych z obiegiem informacji w społeczeństwie nie jesteśmy w stanie określić, czy ostatecznie naruszenia praw autorskich przyniosły straty przemysłowi nagraniowemu czy nie. Jednakże metodologia zastosowana w wyliczeniach budzi pewne zastrzeżenia, o czym pisze Dziennik InternautówTechdirt.


Muzea przyjazne użytkownikom?

Muzeum przyjazne użytkownikom to takie, w którym użytkownicy dostają jasne informacje na temat statusu prawnego dzieł znajdujących się w cyfrowych kolekcjach instytucji kultury.  Andrea Wallace przeanalizowała polityki otwartościowe w ponad 100 instytucjach dziedzictwa. A my od wielu lat prowadzimy działania na rzecz jasnego oznaczania statusu prawnoautorskiego w szczególności tych materiałów, które pochodzą z domeny publicznej.


Prawo podawania do publicznej wiadomości

Żeby odpowiedzieć na pytanie o zakres dyrektywy 2001/29/WE w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym niezbędne jest zrozumienie pojęcia “prawa podawania do publicznej wiadomości”. Pojęcie to występuje w artykule 3 regulującym w jaki sposób państwa członkowskie mają chronić prawa autorów i było dotychczas przedmiotem wielu spraw przed TSUE. Olena Butriy podsumowuje dotychczasowe orzecznictwo w tym temacie.

Redefining Open: MOOCs and Online Courseware in the Age of Creative Commons and Wikipedia -

The guest post below was written by Peter B. Kaufman of Intelligent Television.

When the Open Courseware movement first started – its Big Bang probably took place in mid-June 2001, when Mellon Foundation president William G. Bowen, Hewlett Foundation’s president Paul Brest, and MIT president Charles M. Vest announced the initiative at MIT – our understanding of rights and licensing and the full range of our opportunities for accessing and sharing knowledge was more primitive than it is today. We didn’t yet know truly how to share knowledge online, nor did we know how to permit, license, and further facilitate the use, reuse, and remix of our content. It would be two years before Creative Commons licenses, also launched in 2001, would grace a million works. And it would be five years before Wikipedia, also founded in 2001, would publish its millionth English-language article.

Today, almost 15 years later, a new order of magnitude is required to calculate the extent of the commons. Wikipedia and its sister projects have seen more than 2.6 billion edits to date; now the online, open encyclopedia gains over 10 edits per second – 20,000 articles per month worldwide – and English Wikipedia alone averages 800 new articles posted per day. Creative Commons has more than a billion licenses in circulation. CC-licensed works were, according to CC, viewed online 136 billion times last year alone, and the growth in the use of this content worldwide, while still challenging to track, appears to be commensurate.

So how is it that today’s edition of open courseware – massive open online courses – don’t really intersect with the commons? Today there are thousands of hours of academy-produced video online – together representing the investment of tens of millions of dollars by universities and other cultural and educational institutions in online educational media. And, since 2001, major philanthropic foundations – Ford, Gates, Hewlett – and U.S. federal government agencies have accelerated open licensing mandates for their grantees. Yet most of the open courses and open courseware projects that universities are producing to date, and most of the ones that they are producing today, are far from truly open: far from being able to be welcomed by the keepers of the commons into the legally shareable universe, far from being licensed in ways that make them free. Open Courseware launched at MIT, where Richard Stallman, the visionary of free software and oft-cited inspiration behind Wikipedia and CC, keeps his office, yet most MOOCs, like most university video, lie outside the commons, and are destined to stay outside unless we do something.

The “Redefining Open” Project, part of a larger advocacy initiative on opening educational video that Intelligent Television is leading with core support from the William and Flora Hewlett Foundation, explores why MOOCs are not open as the open in their name might suggest and puts forth suggestions about what might be done to help. Over the next three months the project will review the licensing frameworks for open courseware to date; analyze the rights anatomy of educational video; describe the state of educational media production and distribution in 2016; and address how production, distribution, archiving, and preservation processes might be changed to achieve greater openness and greater return on investment for many of the institutions funding MOOC development today. In October 2016 the project will present a series of next steps for MOOC producers to realize the promise that the founders of Open Courseware first envisioned 15 years ago.

About the author

Peter B. Kaufman is founder and executive producer of Intelligent Television in New York and former associate director of the Columbia University Center for Teaching and Learning. He served as conference co-chair of LEARNING WITH MOOCS II and is the author of, among other works, “Video on Wikipedia and the Open Web: A Guide for Cultural and Educational Institutions” for the Ford Foundation, The New Enlightenment: The Promise of Film and Video in the Digital Age, and, also with the support of the Hewlett Foundation, The Manual of Video Style.

The post Redefining Open: MOOCs and Online Courseware in the Age of Creative Commons and Wikipedia appeared first on Creative Commons blog.

Stanowisko Centrum Cyfrowego w konsultacjach Programu Otwierania Danych Publicznych

European Open EDU Policy Project -

Centrum Cyfrowe, w odpowiedzi na zaproszenie Ministerstwa Cyfryzacji, złożyło stanowisko dotyczące Programu Otwierania Danych Publicznych.  Przede wszystkim chcieliśmy wyrazić poparcie dla Programu Otwierania Danych Publicznych oraz satysfakcję z faktu, że Ministerstwo Cyfryzacji rozwija ten kierunek w celu tworzenia nowoczesnej administracji publicznej w Polsce. Widzimy w programie realizację postulatów sformułowanych przez nas w 2011 roku w Mapie drogowej otwartego rządu w Polsce.

Pełna treść stanowiska wraz z naszymi postulatami dostępna jest w formacie PDF.

Program Otwierania Danych Publicznych przygotowany w Ministerstwie Cyfryzacji ma służyć pełniejszemu wykorzystaniu potencjału informacji gromadzonych przez administrację.

Rekomendacje Centrum Cyfrowego:
  1. Termin „dane publiczne”

Zdajemy sobie sprawę, że termin „dane publiczne” przyjął się jako potoczny odpowiednik terminu „informacje sektora publicznego”. Mająć to na uwadze rekomendujemy bardziej precyzyjne określenie w programie jego zakresu przedmiotowego. Program powinien obejmować nie tylko zdefiniowany ustawowo „zasób publiczny”, ale także inne rodzaje informacji sektora publicznego.

  1. Regulacja kwestii prawnoautorskich

Postulujemy, aby w dokumencie „Standardy interoperacyjności i standardy otwartości danych” zostały zamieszczone standardy dotyczące własności intelektualnej – w szczególności praw autorskich (a właściwie ich braku). Stoimy na stanowisku, że w przeważającej mierze dane publiczne są dokumentami lub materiałami urzędowymi, i jako takie nie są przedmiotem praw autorskich. Świadomość tej kwestii nie jest jednak powszechna w administracji publicznej – standardy mogą być więc ważnym dokumentem zmieniającym stan świadomości urzędników.

  1. Centrum kompetencji ds. otwierania danych publicznych

Rekomendujemy utworzenie centrum kompetencji, którego zadaniem będzie wspieranie instytucji administracji publicznej w realizowaniu Programu Otwierania Danych Publicznych”.

  1. Kwestia wykorzystania danych publicznych

Popyt na dane publiczne może być wyższy, pod warunkiem że będzie się odpowiednio wspierać i animować ponowne wykorzystanie danych publicznych. Służyć temu powinny działania centrum kompetencji, połączone ze źródłem finansowania działań – np. w postaci konkursu grantowego.

  1. Materiały informacyjne i szkoleniowe

Postulujemy opublikowanie, w ramach centralnego repozytorium informacji publicznej, materiałów informacyjnych dotyczących standardów otwierania danych publicznych. Przykładowo, niezbędne jest przetłumaczenie na polski modelu 5 star open data, będącego kluczowym narzędziem standaryzacji procesu otwierania danych.



Knowledge Cafe o przyszłości text & data mining – 21 czerwca

European Open EDU Policy Project -

Zarejestruj się na wydarzenie tutaj


Maszynowa analiza danych i tekstu (text and data mining, TDM) jest narzędziem przyszłości w pracy z danymi dla nauki i dla biznesu. Właściwa diagnoza barier oraz korzystnych uwarunkowań ekonomicznych i prawnych jest kluczowa dla utworzenia właściwych ram wolności naukowej i gospodarczej TDM na poziomie UE.

W ramach projektu FutureTDM, prowadzonego w konsorcjum międzynarodowym w ramach Horizon 2020 i wraz z Campus Warsaw, Centrum Cyfrowe zaprasza na spotkanie o ekonomicznych i prawnych wyzwaniach dla TDM.

Knowledge Cafe odbędzie się 21 czerwca w Campus Warsaw w godz. 15:00-17:00

Zapraszamy do rozmowy praktyków:

  • startupy, dla których masowa analiza danych staje się coraz istotniejszym narzędziem rozwoju
  • naukowców, którym TDM otwiera nowy wymiar pracy naukowej
  • prawników/czki,którzy interesują się prawnymi uwarunkowaniami analizy danych i tekstu na masową skalę
  • ekonomistów/tki, którzy chcą porozmawiać o potencjale TDM w biznesie i gospodarce

Szczegóły dot. lokalizacji i formatu wydarzenia można pobrać tutaj: FTDM Knowledge Cafe Invitation. Spotkanie odbędzie się w języku angielskim.


Tell the European Commission to #FixCopyright -

This post was remixed from the blog of the Communia Association, whose content is dedicated to the public domain.

Through the Communia Association, Creative Commons and several CC Europe affiliates have responded to the copyright reform consultations of the European Commission. Currently, the Commission is asking for feedback on the “role of publishers in the copyright value chain” and on “freedom of panorama”. The window for providing responses ends on June 15. Communia has already submitted its detailed response. We think the Commission should stop the harmful link tax and support commonsense sharing of publicly viewable cultural works.

It’s important that the Commission hears from you! Be sure to submit your responses to the survey by 15 June. There is a guide to assist you in answering the questions at

Ancillary copyright = Link tax

The Commission is considering introducing a new right which would permit content publishers to extract fees from search engines for incorporating short snippets of—or even linking to—news articles. This is why the measure is called a “link tax.”  

Adopting new rights for publishers above and beyond the extensive rights they already enjoy under copyright law would be dangerous and counterproductive. Spain and Germany have already experimented with similar versions of the link tax, and neither resulted in increased revenues for publishers. Instead, it likely decreased the visibility (and by extension, revenues) of their content—exactly the opposite of what was intended.

Not only is a link tax bad for business, it would undermine the intention of authors who wish to share without additional strings attached, such as creators who want to share works under Creative Commons licenses.

Adopting a new neighboring right for publishers would harm journalists who rely on information-gathering and reporting tools like news aggregators, services like Google Alerts, and social media. It would have significant negative consequences for researchers and educational institutions by adding an unnecessary layer of rights that will make it more difficult for educators and researchers to understand how they can use content as part of their education and research activities.

Finally, the adoption of a link tax would create additional barriers for users and online information-seekers. Many users that rely on curated news aggregators like Google News, or even RSS readers or other apps that reproduce snippets of content from news articles. If an additional right for publishers is established, users would find that these existing news products and services will likely be disrupted, their prices increased, or even discontinued altogether (as we’ve seen in Spain with Google News). Popular social networking apps and websites used by hundreds of millions of people could be negatively affected too.

Freedom of Panorama: Commonsense rules for sharing culture

Freedom of panorama refers to the legal right to take and share photos, video, and images of architecture, sculptures and other works which are located in a public place. The sharing of photos taken in public places is an example of an everyday activity that should not be regulated by copyright. We know that the lack of harmonization around the freedom of panorama has negatively affected users who wish to share images of public architecture and sculpture on sites like Wikipedia. We support the adoption of a broad right for freedom of panorama, and it should apply to both commercial and noncommercial uses of images of architecture, sculpture, and other objects in public spaces. The exception should be mandatory across the EU, and should cover both online and offline uses.

Make your voice heard!

Time is running out to tell the Commission to do the right thing: No additional rights for publishers; protect and expand freedom of panorama. Be sure to check out and submit your responses by June 15.

The post Tell the European Commission to #FixCopyright appeared first on Creative Commons blog.

Think big, start small, move fast. Otwarta kultura feat. Michael Edson

European Open EDU Policy Project -

W miniony weekend mieliśmy przyjemność gościć u siebie Michaela P. Edsona, który był pierwszym dyrektorem działu do spraw Sieci i Strategii Nowych Mediów w Smithsonian Institution. Obecnie zaś zajmuje się wspieraniem instytucji kultury, w tym zwłaszcza muzeów, w procesie wypracowywania strategicznego myślenia o wykorzystaniu technologii oraz projektowaniu rozwoju i przyszłości instytucji, z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb użytkowników.

Po zakończeniu konferencji, w sobotę, Michael Edson wspólnie z Kamilem Śliwowskim, poprowadzili warsztat dla pracowników instytucji kultury poświęcony efektywnemu wypracowywaniu strategii cyfrowych. Podczas warsztatu uczestnicy pracowali w trzech grupach nad prototypami strategii, które kładły nacisk na różne aspekty misji instytucji: udostępnianie, budowanie zaangażowania publiczności, oddziaływanie w skali globalnej.

Punktem odniesienia dla pracy warsztatowej były doświadczenia zgromadzone przez Michaela Edsona podczas pracy nad strategią cyfrową dla Smithsonian Institution, która stworzona została w całości na Wiki i dostępna jest tutaj.

W sobotę po południu w Muzeum Warszawskiej Pragi odbył się także wykład analizujący czynniki wpływające na powodzenie lub niepowodzenie prac nad strategiami cyfrowymi i ich wdrożeniem. Wykład był skróconą wersją wystąpienia, któremu towarzyszy prezentacja dostępna tutaj.

Dla wszystkich tych, którzy mieli inne plany na sobotnie popołudnie mamy dobrą wiadomość – nagranie z wykładu można obejrzeć tutaj!

Wykład i warsztat zorganizowany zostały we współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, które było organizatorem i gospodarzem konferencji „Jewish Cultural Heritage. Projects, Methods, Inspirations”, która odbyła się w dniach 8-10 czerwca 2016 w Warszawie.
Program konferencji dostępny jest tutaj:

Podczas konferencji Michael P. Edson wygłosił także otwarty wykład pt. „Ciemna materia – rola internetu w społeczeństwie a przyszłość instytucji pamięci”. Szczegółowe informacje o wykładzie i sesji prezentacji, która mu towarzyszy dostępne są tutaj:

CC Australia Supports Commission Recommendations for User-friendly Copyright Reform -

This post was contributed by Stuart Efstathis for Creative Commons Australia.

Image by Sierra_Graphic, CC0

The Australian Productivity Commission has recommended important changes to Australian copyright law that support content creators and users in the digital age. On 29 April 2016, the Commission released a Draft Report on reforms to Australia’s intellectual property laws based on the principles of effectiveness, efficiency, adaptability and accountability. Creative Commons Australia strongly supports the passage of the Copyright Amendment (Disability and Other Measures) Bill 2016, as recommended by the Commission. That Bill will introduce extensions to copyright safe harbours and simplify the existing statutory license provisions. We also support the Commission’s draft recommendation to introduce a fair use exception into Australian law.

The Commission’s Recommendations

The Productivity Commission concluded that “Australia’s IP system is out of kilter, favouring rights holders over users and does not align with how people use IP in the modern era”. The Draft Report contained a number of useful recommendations that would make Australia’s outdated copyright laws relevant in the digital age:

  • Australia should introduce a fair use exception to copyright. Fair use should replace the current fair dealing exceptions and ensure copyright laws regulate “only those instances of infringement that would undermine the ordinary exploitation of a work at the time of the infringement”;
  • Under current Australian law, copyright in unpublished works lasts forever. This should be removed, allowing full use of orphan and out of print works;
  • Circumvention of technologies designed to control geographic markets for digital content should not be unlawful. The law requires clarification;
  • All publications funded by State and Federal governments, directly or through university funding, should be free to access through an open access repository within 12 months of publication; and
  • Copyright safe harbours should be expanded to include all online service providers without an expansion of liability for copyright authorisation.
Creative Commons Australia’s Submissions

Creative Commons Australia made submissions in response on 3 June 2016, supporting many of the Productivity Commission’s recommendations. CCAU’s submissions were guided by three key principles: to ensure access to and use of content is not unnecessarily restricted; that creation and innovation is encouraged; and that open access and open licensing is supported.

Fair Use

Australia needs a fair use exception to address the needs of consumers and creators of content in a digital market. Consumers and creators need support for new expression, which necessarily builds upon existing knowledge, culture, and expression. CCAU fully supports the implementation of the replacement of fair dealing with a fair use exception. Fair use is a flexible exception more suited to the digital age and is likely to align better with consumer and creator expectations for reasonable content use. Fair use encourages the use of content for innovative purposes, reflecting the primary objective of copyright. The Australian Law Reform Commission has issued an extensive report recommending the introduction of fair use and the Productivity Commission has supported this.

Copyright Term and international law reform

Australian copyright law has steadily increased its focus on protecting rights holders over the last two decades. The Productivity Commission suggests that this is reflected in the recent extension of copyright terms from life of the author plus 50 years, to life plus 70 years. The Commission notes that this move imposed a significant cost on consumers with no corresponding public benefit. The difficulty in reforming this area is due to an overlapping web of international agreements that entrench the minimum term of copyright protection (including the Berne Convention, TRIPS, the Australian-US Free Trade Agreement, and the Trans-Pacific Partnership Agreement). As a result, Australia does not have the ability to independently determine the appropriate extents of our national copyright law. CCAU recommends a start to the difficult process of disentangling intellectual property laws from international agreements that do not advance national interests.

Unpublished Works

CCAU supports the recommendations of the Productivity Commission removing the perpetual copyright protection afforded to unpublished works under Australian law. A significant amount of Australian cultural heritage remains unjustifiably locked up in unpublished work. This content cannot be digitised, archived, preserved, or reused. This can be rectified by the passage of the Copyright Amendment (Disability and Other Measures) Bill 2016.

Geo-Blocking and the ‘Australia Tax’

Australian consumers experience higher prices, long delays, and a lack of competition in digital content distribution markets. This is known as the ‘Australian Tax’. Under current law, it is not always clear whether Australians have the right to circumvent geoblocking technology to access media goods and services sold in other markets. CCAU recommends that Australian law be clarified in this regard, and supports an amendment to the Copyright Act to include exemptions for all types of media, in the encouragement of a competitive digital market in Australia.

Open Access

CCAU supports open access to articles, research and data. Open access improves research efficiency, provides assurance of greater scientific integrity, and reduces the overall costs of research infrastructure. For information to be useful, rights to re-use this content need to be clearly detailed through the use of open licensing. This can be achieved through the use of Creative Commons licensing.

Safe Harbours

Australian creators are currently disadvantaged by safe harbour exceptions that are too narrow to allow distribution of content in the digital market. Safe harbours provide the legal certainty required for content hosts to distribute creator content. Enacting laws which promote legal access and broader use of copyright content is also the most effective way to reduce infringing activity. CCAU supports the extension of safe harbours to all online service providers.

The post CC Australia Supports Commission Recommendations for User-friendly Copyright Reform appeared first on Creative Commons blog.

Pomysł na skuteczne wdrożenie Open Access? Działać razem.

European Open EDU Policy Project -

Działać razem – jak to łatwo powiedzieć. Uniwersytety w Holandii robią to! W ramach stowarzyszenia wszystkich holenderskich uczelni wyższych wspólnie negocjują sprawne i skuteczne wdrażanie otwartości w nauce.

Konferencja podsumowująca projekt PASTEUR4OA przyniosła kilka ciekawych refleksji o sposobach na skuteczne wdrożenie otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych. PASTEUR4OA od kilku lat gromadzi specjalistów od Open Access i wspólnie zastanawia się i aktywnie działa na rzecz wprowadzania polityk otwartości w europejskiej nauce.

Jednym z najbardziej imponujących przykładów skutecznego wdrożenia Open Access jest działalność holenderskiego stowarzyszenia uniwersytetów VSNU. Należą do niego wszystkie czternaście uniwersytetów w kraju. VSNU ma za zadanie reprezentować swoich członków w rządzie, środowisku politycznym oraz organizacjach społecznych. VSNU to również organizacja pracodawców, która konsultuje z rządem i związkami zawodowymi warunki zatrudnienia na uniwersytetach. Od kilku lat intensywnie negocjuje z rządem i największymi naukowymi wydawcami obniżenie opłat za otwarty dostęp do publikacji naukowych.

slajd z prezentacji Gerarda Meijera, cała prezentacja dostępna pod adresem: 

Pewne wątpliwości budzi skupienie się na największych wydawnictwach. Wśród tych najmniejszych znajduje się wiele z dziedzin humanistycznych i społecznych. Choć ilościowo nie mają one takiego znaczenia, o tyle można mieć wątpliwości, czy kryterium ilości jest jedynym, które warto brać pod uwagę.

slajdy z prezentacji Gerarda Meijera, cała prezentacja dostępna pod adresem: 

VSNU posiada jednak inne niezwykle cenne mocne strony. Stowarzyszenie podsumowuje przyczyny swojego sukcesu w czterech punktach:

  1. wszystkie uniwersytety po jednej stronie,
  2. wykorzystanie prezydencji Holandii w UE do negocjacji na poziomie UE,
  3. jasne zasady i wartości,
  4. zdecydowane poparcie rządu holenderskiego.

Rząd holenderski zgodził się z VSNU, że negocjacje cen z wydawniczymi gigantami są niezbędne. Mogłoby się wydawać, że to oczywiste, że rząd chce udostępniać obywatelom publikacje, które są płacone z ich podatków. Jednocześnie ci wydawcy to nie tylko duża siła lobbingowa, ale również znaczący podatnik. W takim kontekście tym bardziej należy podkreślić znaczenie tego poparcia.

VSNU podsumował swoje doświadczenia negocjacyjne w e-zinie.

Holenderska droga dojścia do Open Access byłaby pewnie trudna do osiągnięcia w Polsce z innego powodu. Tak jak w Wielkiej Brytanii wybrano tam złotą drogę Open Access, czyli dodatkowe opłacanie wydawcom otwarcia wydawanych przez nich publikacji. To, nawet po negocjacjach, droga wymagająca stałych dużych nakładów finansowych. Holenderski rząd ma jednak ambitny plan: do 2024 roku wszystkie publikacje naukowe mają być w otwartym dostępie. Nie udałoby się to bez negocjacji z największymi wydawcami, którzy obejmują 70-80% tego rynku w Holandii.

Alternatywą lub uzupełnieniem jest zielona droga (również już dostępna i wdrożona w Holandii), w ramach której artykuły (po recenzji i/lub redakcji) są otwarcie udostępniane w uniwersyteckich, dziedzinowych lub ogólnokrajowych repozytoriach. Takie rozwiązanie jest sugerowane w dostępnym na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dokumencie „Kierunki rozwoju otwartego dostępu do treści naukowych w Polsce”.

Więcej o otwartości w nauce w naszej publikacji „Wolne licencje w nauce. Instrukcja„.

Prezentacje z konferencji są dostępne pod adresem:

Konferencja “Green Light for Open Access: Aligning Europe’s OA Policies” została zrealizowana w ramach projektu PASTEUR4OA. Centrum Cyfrowe jest polskim przedstawicielem w projekcie.

Konferencja „Cyfrowe wyzwania”

European Open EDU Policy Project -

Kompetencje cyfrowe
a uczestnictwo w kulturze 13 czerwca 2016 r., godz. 10.00-18.00
Sala Balowa, Pałac Tyszkiewiczów-Potockich,
Krakowskie Przedmieście 32, Warszawa


Już 13 czerwca odbędzie się trzecia edycja konferencji „Cyfrowe wyzwania”. Szczegółowy program konferencji Abstrakty wystąpień

W tym roku dyskutować będziemy na temat relacji pomiędzy kompetencjami cyfrowymi a uczestnictwem w kulturze z perspektywy twórców i użytkowników, a także instytucji, które pełnią rolę mediatorów między nimi.

Oprócz interesujących wystąpień, wysłuchamy podsumowania wyników najnowszych badań czytelnictwa oraz debaty ekspertów na temat tego, jak czytają Polacy. Chcemy odpowiedzieć na pytanie, jak korzystanie z technologii cyfrowych wpływa na tradycyjne formy uczestnictwa w kulturze, czyli w czytaniu przede wszystkim. Poza tym przed nami trzy sesje: Cyfrowe praktyki kulturalnePrzełączamy na cyfrową kulturę i sztukę – perspektywa pracowników i twórców kultury oraz Uczmy (się) kompetencji cyfrowych – kształcenie kompetencji cyfrowych.

Zaczynamy o 10.00 w Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich przy Krakowskim Przedmieściu 32.

Zapraszamy do zapoznania się z programem konferencji oraz abstraktami poszczególnych wystąpień. Odpowiedzi na wszelkie pytania nt. konferencji można uzyskać pisząc na adres: 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Obserwatorium Kultury 2015, przy wsparciu Fundacji Orange, projekt pt. „Zmiany kultury czytelniczej w Polsce w kontekście upowszechnienia e-tekstów i urządzeń pozwalających z nich korzystać”.

Logo konferencji autorstwa OPEN COMMONS LINZ udostępnione na licencji Creative Commons.

Kserokopia #37 (17 maja – 2 czerwca)

European Open EDU Policy Project -

W tym numerze Kserokopii zachęcamy do zapoznania się z naszym stanowiskiem w sprawie wolności panoramy i prawa pokrewnego wydawców, akcją Copyfails o tym, jak prawo autorskie nie działa i tekstem odpowiadającym na pytanie, dlaczego mechaniczna analiza danych jest tak ważna. Piszemy również o braku działania Światowej Organizacji Właśności Intelektualnej na rzecz dostosowania prawa autorskiego do potrzeb edukacyjnych, przejęciu bazy SSRN przez wydawnictwo Elsevier i o ciekawych wyrokach ze Stanów Zjednoczonych i Niemiec.

Prawo pokrewne wydawców i wolność panoramy

Wraz z innymi organizacjami i instytucjami (Wikimedia Polska, Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO), Fundacja Culture Shock, Fundacja Humanites, Internet Society, Instytut Kultury Miejskiej, Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w Warszawie, Stowarzyszenie Muzeów Uczelnianych) przedstawiliśmy swoje stanowisko w konsultacjach Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczących prawa panoramy i prawa pokrewnego wydawców. Chcemy, żeby projekty takie jak Wikipedia nadal działały i aby każdy mógł publikować zdjęcia z wakacji. Powiedzieliśmy TAK prawu panoramy. Chcemy, żeby internet nadal oparty był na wymianie linków, agregaty informacji istniały i żeby bez obaw można było polecać swoje ulubione artykuły znajomym przez portale społecznościowe. Powiedzieliśmy NIE prawu pokrewnemu wydawców.


Best case scenarios for copyright

Prawo autorskie miało wspierać kreatywność, ale obecnie jest to przestarzały, skomplikowany system, którego stosowanie nieraz zagraża użytkownikom. Na szczęście są sposoby, żeby prawo autorskie naprawić, a unikalną do tego okazją jest jego planowana reforma w UE. Komisja Europejska powinna przyjrzeć się najlepszym praktykom stosowanym w państwach członkowskich i włączyć je do reformy na poziomie wspólnotowym. Stowarzyszenie Communia prezentuje 4 najlepsze wyjątki prawa autorskiego, które powinny ułatwiać dostęp do kultury i edukacji obywatelom w całej Europie. 

Wiele regulacji dotyczących prawa autorskiego po prostu nie działa

We wrześniu Komisja Europejska ma przedstawić pakiet dotyczący reformy prawa autorskiego w Unii Europejskiej. European Digital Rights initiative postanowiła zebrać dowody na to, że obecnie funkcjonujące ramy prawne się nie sprawdzają. W ramach serii Copyfails zidentyfikowali 9 obszarów, które wymagają reformy – zachęcamy do zapoznania się z ich materiałami.


WIPO a dozwolony użytek edukacyjny

Od lat na forum Światowej Organizacji Własności Intelektualnej trwa dyskusja na temat wprowadzenia obowiązkowego dozwolonego użytku edukacyjnego w prawie autorskim. Niestety, do tej pory śledzimy jedynie debatę, a brakuje konkretnych rozwiązań. O oczekiwaniach wobec WIPO pisze Timothy Vollmer na blogu “Copyright untangled”.


Maszynowa analiza danych (TDM) kluczem do sukcesu

Otwarte dane i big data to potencjał sam w sobie. Jednak aby w pełni go wykorzystać, potrzebujemy maszynowej analizy danych i tekstu. Dopiero wtedy możemy korzystać z „actionable intelligence” – pisze Jan Strycharz na blogu FutureTDM.


Elsevier kupił SSRN – co to dla nas oznacza?

SSRN, największa baza otwartych tekstów naukowych, została kupiona przez wydawnictwo Elsevier, które prezentuje skrajnie odmienne podejście do otwartości w nauce. O tym, co to znaczy dla środowiska naukowego i w jaki sposób podmioty finansujące naukę są odpowiedzialne za otwartość, przeczytacie na blogu Sauropod Vertebra Picture of the Week


Wolność artystyczna a własność intelektualna

Niemiecki Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatnio, że prawo autorskie nie zawsze jest ważniejsze niż wolność artystyczna. Trybunał stwierdził, że wykorzystywanie “sampli” (wycinków utworów) jest dopuszczalne ze względu na wolność artystyczną twórcy, których z nich korzysta – nawet jeśli samo korzystanie z wycinków narusza prawo autorskie twórcy utworu oryginalnego. Więcej o sprawie pisze ArsTechnicaIPKat.


Zdjęcia z portalu Kancelarii Prezydenta

Zdjęcia udostępniane przez Kancelarię Prezydenta można wykorzystywać w bardzo ograniczony sposób – urzędnicy odmawiają korzystania z otwartych licencji w obawie o “powagę urzędu”. Marcin Maj z Dziennika Internautów podjął w tej sprawie interwencję.Nic nie wskazuje jednak na to, żebyśmy mogli w niedługim czasie korzystać ze zdjęć powstałych za pieniądze podatników.


Oracle v. Google

W ostatnich tygodniach opinia publiczna w Stanach Zjednoczonych żyła procesem Oracle vs. Google. Po ciągnącej się 6 lat batalii między Google a Oracle o legalność użycia API Javy w Androidzie w końcu zapadła decyzja, która pozwoliła Google odetchnąć z ulgą. Sąd orzekł, że Google wykorzystując zamknięte API Javy w Androidzie nie naruszyło praw autorskich Oracle, traktując to jako ,,dozwolony użytek”. Więcej o sprawie pisze Electronic Frontier Foundation, Guardian, RzeczpospolitaArsTechnica.

  Parodia jako oręż polityczny

Spot parodiujący „Wiadomości” TVP 1, przygotowany przez satyryka Jacka Fedorowicza i wyświetlony przez Nowoczesną na Skwerze Wolnego Słowa, skrytykowała szefowa „Wiadomości” Marzena Paczuska. Partia polityczna odpowiedziała, że taki rodzaj twórczości jest zgodny z prawem autorskim jako parodia. O sprawie pisze Gazeta Wyborcza.

Ofrer personvern og grunnleggende demokratiske rettigheter i kampen mot terror! -

Denne uken leverte Lysne II-utvalget sine anbefaler til regjeringen om å innføre full overvåking av datatrafikken inn og ut av Norge. Dette er et tiltak som representerer et betydelig inngrep i enkeltmenneskers privatliv, samtidig som det vil kunne få store samfunnsmessige konsekvenser. Skulle forslagene i rapporten bli vedtatt, mener jeg vi vil være vitne til at våre digitalt inkompetente politikere ofrer personvern og grunnleggende demokratiske rettigheter i kampen mot terror.

Dramatisk skifte

Uavhengig av det endelige utfallet av forslaget fra Lysne-utvalget, har vi de siste årene sett en dramatisk endring i den politiske viljen til å ofre personvernet gjennom overvåkning av mennesker som i utgangspunktet ikke er mistenkt for å ha gjort noe straffbart. Internasjonalt har vi sett mange eksempler på misbruk av etterretningsinformasjon og eksempler på at de som utøver overvåkning på ingen måte overholder de lover og regler som er definert for å begrense skadevirkningene. Vi må også kunne stille spørsmål om de politiske organene som skal ha oppsyn med for eksempel E-tjenesten faktisk har tilstrekkelig kompetanse. Rapporten stadfester at E-tjenesten sitter med ledende eksperter på sikkerhet og overvåking. Jeg tillater meg altså å stille spørsmålet om Stortingets kontrollorganene har den samme kompetansen.

Hvor går grensen?

Det blir helt avgjørende at vi får en åpen debatt om disse spørsmålene, og vi må i langt større grad enn Lysne-utvalget gjør i sin rapport, diskutere de viktige prinsipielle spørsmålene knyttet til den massive overvåkningen som enkelte samfunnsgrupper vil bli utsatt for. Hvor går grensen for hva vi som enkeltmennesker skal kunne akseptere av overvåkning og i hvilke situasjoner er det helt avgjørende at statlige organer ikke skal kunne overvåke det vi gjør. Det er for meg komplett uforståelig hvordan man kan foreslå et så radialt tiltak til regjeringen, uten å samtidig være helt tydelig på hvordan man tenker å sikre at for eksempel journalister og politiske partier ikke blir overvåkning. Vi har allerede eksempler i Norge på at film og fotomateriale fra journalister har blitt beslaglagt, noe jeg mener representerer nok en brutt barriere.


Den økende graden av sentral digital overvåkning aktualiserer også behovet for «digitale vernesoner» hvor enkeltmennesker kan ferdes fritt. Konsekvensen ved å ikke ta denne diskusjonen er at en relativt liten gruppe mennesker i PST, E-tjenesten og politiet sitter med utrolig mye makt ved at veldig mange mennesker overvåkes.

Jeg er også meget kritisk til hvordan utvalget kan ta så lett på enkelte veldig viktige spørsmål. I rapporten står det for eksempel: «Hendelser har vist at det ikke er mulig å lage noen elektroniske systemer som er fullt ut sikre mot datainnbrudd. Reduksjon av risiko for at uvedkommende får tilgang til data og utstyr må derfor ha høy prioritet.» Med dette stadfester altså utvalget selv et kritisk problem uten at de adresserer mulige konsekvenser annet en overfladisk. Hva er faktisk konsekvensen hvis disse dataene skulle komme på avveie? Skulle man sammenlignet dette med verning av natur, vil det være som å foreslå bygging av et gasskraftverk på toppen av fuglefjellet ved Runde og bare nøye seg med å si at vi må være snill med Lundefuglene som hekker der.

Rapportens mangler

Etter å ha lest rapporten sitter jeg med noen helt grunnleggende spørsmål som jeg mener utvalgets rapport ikke berører i tilstrekkelig grad:

1. Har denne overvåkningen virkelig den ønskede effekten, altså å forhindre terror? Det finnes mange eksempler som viser at for eksempel «al Qaida», en organisasjon det vises til i rapporten, og andre terrororganisasjoner er relativt kompetente med tanke på å unngå å legge etter seg digitale spor. 
Det er også veldig mange eksempler på at etterretningen har fanget opp informasjon men ikke klart å sette inn tiltak i tide.

2. Hvordan sikrer vi at loven ikke utvides uten tilstrekkelig politisk behandling ettersom nye behov oppstår? Rapporten beskriver dette under punktet «formålsutglidning», og erfaringen fra for eksempel Sverige viser at nettopp denne typen utvidelser relativt raskt blir aktuelt. Rapporten konkluderer vagt med at ikke alle endringer er «feil», noe som i seg selv understreker min bekymring.

3. Hvordan sikrer vi at loven som regulerer overvåkningen faktisk følges. Ser vi på saker knyttet til politiets overvåkning av mennesker i straffesaker finner vi mange eksempler på at politiet på ingen måte følger de lovene som er satt i forbindelse med for eksempel sletting av data.

4. Hvordan sikrer vi full åpenhet rundt kontrollmekanismene knyttet til denne overvåkningen og enda viktigere hvordan sikrer vi at de politiske organene som skal kontrollere har tilstrekkelig kompetanse. Her beskriver rapporten en modell som noen ganger krever forhåndsgodkjenning av domstol mens man i andre tilfeller blir kontrollert i etterkant.

Det er mange dilemmaer når man først gir noen «alle fullmakter». Vi kan prøve å se for oss en situasjon hvor Stortinget gjennom sine kontrollorganer planlegger et ettersyn av E-tjenesten etter at de har bygget en stor organisasjon knyttet til denne massive overvåkningen. Hvordan kan da Stortinget være helt sikker på at de selv ikke blir overvåket av den samme institusjonen som de er satt til å kontrollere?

Relevant lenker:


Digital delingskultur løser problemet for lag og foreninger som kreves for penger etter bilde-tabbe på 17. mai -

Denne teksten ble også publisert på følgende nettaviser første uken i juni 2016: ItPro, Itromsø, Computerworld og Tidens krav.

Aftenposten skriver denne uken om Loddefjord idrettslag som brukte et bilde av det norske flagget i forbindelse med 17. mai uten å spørre fotografen om lov. Dette kostet dem dyrt, noe som er både trist og unødvendig ettersom det finns gode alternativer uten kostnad eller risiko for å havne i retten.

I en verden hvor det har blitt vanlig å dele bilder både på sosiale medier og egne nettsider er det viktig å være bevisst på konsekvensene av å bruke et bilde med copyright uten tillatelse fra opphavsmannen. Dette fikk Loddefjord idrettslag smertelig erfaring med i forbindelse med årets 17. mai-feiring. Etter at de brukte et bilde tatt av fotograf Martine Petra Hoel måtte de punge ut med 5.000 kroner. Fana IL gjorde samme tabben og fikk en regning på 10.000 kroner. Det er mange lag og foreninger over hele landet som har havnet i samme situasjon.

Personlig mener jeg fotografen i dette tilfellet utnytter en utdatert lov og krever en alt for høy sum basert på at noen har gjort en liten tabbe. Det er allikevel lag og foreninger selv som ansvaret her, selv om det er helt unødvendig av dem å sette seg i denne knipen. Det gledelige er nemlig at det finnes en veldig enkel løsningen på problemet. Den digitale delingskulturen er i dag godt utviklet. Denne delingskulturen bygger på at bilder og andre kilder blir underlagt det som kalles en fri lisens.

Den mest brukte av disse er Creative Commons. Denne lisensen gir alle som ønsker det lov til å gjenbruke bilder, film og tekst uten å spørre om lov, men under gitte forutsetninger. Tillatelsen for å gjenbruke har opphavsmannen gitt på forhånd ved å bruke denne lisensen. Denne globale delingskulturen drives frem av frivillige bidragsytere som nettopp ønsker at deres bilder, filmer eller tekster skal kunne gjenbrukes av andre. Nettsider som Wikipedia og tilbyr i dag et stort antall bilder av høy kvalitet under forskjellige frie lisenser.

Ser man for eksempel etter et bilde av det norske flagget på Wikipedia vil man blant annet finne et bilde tatt av fotografen Hans-Petter Fjeld. Hans-Petter er en av mange frivillig som gjør en fantastisk jobb for å sørge for at den norske versjonen av Wikipedia har denne typen bilder.

Foto: Hans Petter Fjeld, CC BY-SA 2.5

Jeg jobber til daglig i Nasjonal Digital Læringsarena (NDLA) som er et fylkeskommunal samarbeid for å utvikle digitale læringsressurser for videregående opplæring. For oss er den digitale delingskulturen en del av vår strategi. Dette betyr i praksis at vi deler det vi selv utvikler av innhold under en fri lisens, samtidig som vi gjerne gjenbruker bilder som andre har delt.

Når vi i redaksjonen hos NDLA trengte et bilde av et flagg til en av våre artikler brukte vi det tidligere nevnte bildet fra Wikipedia som Hans-Petter har delt. For Loddefjord idrettslag eller Fana IL ville det vært helt gratis og fritt å bruke det samme bildet – helt uten risiko for å havne i retten eller motta en stor faktura i posten.


Abonner på nyhetsinnsamler - Internasjonale nyheter